Opis
Katedra Performatyki na Wydziale Polonistyki UJ, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK i KRAKERS zapraszają na konferencję badawczą. . Szmuglerzy, tłumacze, zbieracze. Ruchome słowniki i praktyki współczesnych (post)humanistów Obrady odbywają się na żywo w sali Audiowizualnej MOCAK Streaming Live na profilu FB Katedry Performatyki UJ . Szmuglerzy, tłumacze i zbieracze to nieoczywiści bohaterowie współczesnej (post)humanistyki. Wszystkie trzy figury odsyłają do sposobów poznawania, które materializują się w ciągłym ruchu. W czasie, kiedy transdyscyplinarność cieszy się w akademii coraz lepszą prasą, badacze gotowi są coraz częściej do ryzykownego przekraczania granic, performatywnego negocjowania znaczeń i gromadzenia pozornie nieprzystających materiałów badawczych. Upatrują w takich działaniach szansy na gęstszy, bardziej złożony opis badanych światów, a także na produktywne rozmycie granic pomiędzy teorią i praktyką. Współczesna (post)humanistyka coraz częściej ujmuje poznanie jako proces zachodzący w ruchu materii, ciał i znaczeń, które wzajemnie kształtują się w konkretnych środowiskach. Inaczej niż w ponowoczesnej metaforyce przepływów, ruch nie oznacza tu odcieleśnienia ani abstrakcji, lecz przeciwnie - intensyfikację kontaktu z kontekstem. To, co zostaje „przemycone", „przetłumaczone" lub „zebrane", zmienia się pod wpływem nowych warunków, a zarazem przekształca samo pole, do którego trafia. Powstają w ten sposób tymczasowe, mobilne słowniki i transdyscypliny - zbiory pojęć i praktyk, które nie są przypisane do konkretnych dziedzin, lecz funkcjonują pomiędzy nimi. Interesuje nas, w jaki sposób pojęcia i metody przekraczają granice instytucjonalnych terytoriów, jak materializują się w nowych kontekstach oraz jak rozwijają się alternatywne praktyki poznawania - poza „tekstowym imperializmem" i poza stabilnymi ramami instytucjonalnie skodyfikowanej wiedzy. W trakcie konferencji przyjrzymy się strefom kontaktu, translacji i twórczego (nad)użycia, w których rodzą się przedsięwzięcia współczesnej (post)humanistyki. Będziemy rozmawiać między innymi o performatywności przekładu, kuratorstwa i badawczych kontaktów z więcej-niż-ludźmi. Podzielimy się też doniesieniami z najnowszych działań Katedry Perfomatyki WP UJ, w tym warsztatów artystyczno-badawczych zorganizowanych wspólnie z Krakowskim Tygodniem Sztuki KRAKERS pod hasłem Siej, zbieraj, splataj. Praktykowanie przyszłości. Program konferencji: Dzień 1 - Środa, 22 kwietnia 2026 r. 11:30-12:30 Powitanie, oficjalne rozpoczęcie współpracy pomiędzy Wydziałem Polonistyki UJ a Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK. 12:30-14:30 PANEL 1: Językowe splątania, przemyty i odbicia Moderator: Mateusz Chaberski Wojciech Baluch, Jak „pobudzić" stochastyczną papugę - sztuczna inteligencja w zwierciadle języka Mateusz Borowski, Słowa w ruchu. Przekład pojęć jako performans w splątaniach materii i znaczenia na przykładzie polskich tłumaczeń tekstów Karen Barad Małgorzata Sugiera, Etymologie przyszłości - przeszmuglowane sensy słów jako szansa na nowe praktyki 15:00-16:30 Panel dyskusyjny: Wędrujące praktyki pomiędzy humanistyką, sztukami i innymi dziedzinami poznania Goścx: Ryszard Nycz, Marta Kudelska, Katarzyna Jagodzińska prowadzenie: Arkadiusz Półtorak, Łucja Iwanczewska Dzień 2 - czwartek 23 kwietnia 11:00-12:30 PANEL 2: Więcej-niż-ludzkie performanse na przekór mistrzostwu i panowaniu Moderator: Wojciech Baluch Agata Kowalewska, Obserwując gołębie, które nic nie robią. Niecharyzmatyczne etnografie międzygatunkowe Martyna Dziadek, Performatywność ogrodu - nowe relacyjności w obliczu polikryzysów 13:00-14:30 PANEL 3: Jak przetrwać i rozkwitać: przydatne lekcje od roślin i zwierząt dla (więcej-niż-) ludzkich społeczności Moderatorka: Małgorzata Sugiera Łucja Iwanczewska, Kocie łuski - obrastanie, kwitnienie, linienie. Alternatywna pedagogika w praktykach Arkadiusz Półtorak, Z ogrodu do muzeum i z powrotem, z przystankiem w stacji radiowej. Projekt re:elementarz w Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK i „szczepienie" instytucji 15:00-16:30 Panel dyskusyjny: Performatywność przekładu Goścx: Mikołaj Denderski, Patryk Szaj, Gabriel Borowski Prowadzenie: Mateusz Borowski, Małgorzata Sugiera Dzień 3 - piątek 24 kwietnia 11:00-12:30 PANEL 4: Jak nie przegapić przyszłości, czyli o ograniczonych pożytkach z ulepszania Moderator: Mateusz Borowski Mateusz Chaberski, Sztuki zbierania. O poznawaniu krajobrazów postindustrialnych na przekór zazielenianiu Filip Ryba, Patrząc z wnętrza kryzysu. Przeciwko rezyliencji 13:00-14:30 Promocja numerów „Przeglądu Kulturoznawczego" redagowanych przez pracowników Katedry Performatyki i podsumowujących poprzednie konferencje Goścx: Anna Nacher, Mariia Varlygina, Jakub Wydra prowadzenie Mateusz Chaberski 15:00-16:30 Podsumowanie warsztatów "Siej, zbieraj, splataj. Praktykowanie przyszłości" z udziałem Łukasza Surowca, Agaty Kowalewskiej, Łucji Iwanczewskiej, Arkadiusza Półtoraka oraz osób uczestniczących w warsztatach
Katedra Performatyki na Wydziale Polonistyki UJ, Muzeum Sztuki Współczesnej MOCAK i KRAKERS zapraszają na konferencję badawczą. . Szmuglerzy, tłumacze, zbieracze. Ruchome słowniki i praktyki współczesnych (post)humanistów Obrady odbywają się na żywo w sali Audiowizualnej MOCAK Streaming Live na profilu FB Katedry Performatyki UJ . Szmuglerzy, tłumacze i zbieracze to nieoczywiści bohaterowie współczesnej (post)humanistyki. Wszystkie trzy figury odsyłają do sposobów poznawania, które materializują się w ciągłym ruchu. W czasie, kiedy transdyscyplinarność cieszy się w akademii coraz lepszą prasą, badacze gotowi są coraz częściej do ryzykownego przekraczania granic, performatywnego negocjowania znaczeń i gromadzenia pozornie nieprzystających materiałów badawczych. Upatrują w takich działaniach szansy na gęstszy, bardziej złożony opis badanych światów, a także na produktywne rozmycie granic pomiędzy teorią i praktyką. Współczesna (post)humanistyka coraz częściej ujmuje poznanie jako proces...
Terminy
22 Kwietnia 2026, Środa
09:30 - 14:30
Organizatorzy
K
Katedra Performatyki Wydział Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego ul. Gołębia 16 31-007 Kraków
K
Jubileuszowa XV edycja: 23-30 kwietnia 2026 r. Projekt współfinansowany ze środków Miasta Krakowa | www.krakow.pl Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
M
Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK (z ang. Museum of Contemporary Art in Krakow) to największa instytucjonalna inwestycja w kulturę zrealizowana przez Miasto Kraków po 1989 roku i pierwszy tego typu obiekt wybudowany w Polsce po II wojnie światowej, o kilka lat wyprzedzający powstanie podobnych muzeów w Warszawie i we Wrocławiu. MOCAK gromadzi, chroni i udostępnia międzynarodową kolekcję sztuki, z ambicjami objęcia całości zjawisk sztuki polskiej ostatnich dwudziestu lat. Projekt powstania Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie sięga roku 1983, kiedy miała miejsce pierwsza korespondencja z władzami miasta na temat utworzenia placówki. Prowadzone dwa lata konsultacje nie wyszły jednak poza ogólniki i deklaracje. W roku 1993 władze miasta zaproponowały stworzenie Oddziału Sztuki Nowoczesnej jako części Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, a na lokalizację kolekcji sztuki wskazały dawny „dom Lenina” przy ulicy Królowej Jadwigi. Jednak brak perspektyw finansowych i woli przekazania środków ze strony Rady Miasta Krakowa zatrzymał sprawę. W 2004 roku minister kultury Waldemar Dąbrowski ogłosił program Znaki Czasu w celu organizacji regionalnych kolekcji i siedzib sztuki współczesnej. W tym samym roku Gmina Miejska Kraków odzyskała za długi budynki dawnej Fabryki Schindlera. W 2007 roku jedenastoosobowe jury pod przewodnictwem prof. Konrada Kucza-Kuczyńskiego rozstrzygnęło konkurs na projekt budynku muzealnego, wybierając prace Claudia Nardiego i Leonarda Marii Proliego. Projekt przygotowany przez studio Claudio Nardi Architette zakładał wzniesienie na terenie dawnej Fabryki Schindlera jednego nowego budynku oraz zaadaptowanie sześciu istniejących. Prace budowlane rozpoczęły się w grudniu 2009 roku, 16 listopada 2010 roku miało miejsce oddanie budynku MOCAK-u. Muzeum prowadzi rozbudowaną działalność popularyzatorską i wykładowczą, skierowaną do grup społecznych o różnych kompetencjach kulturowych. Celem placówki jest między innymi usunięcie uprzedzeń wobec sztuki współczesnej. Kolejnym filarem działalności Muzeum jest praca badawcza. Dzięki gromadzonym archiwom, Kolekcji i bibliotece MOCAK stwarza przestrzeń przyjazną ludziom nauki i wszystkim zainteresowanym pogłębieniem refleksji nad sztuką. _________ The programme of the Museum of Contemporary Art in Krakow MOCAK, which has been active since 1st February 2010, encompasses presentation of the latest international art, education as well as research and publication projects. MOCAK’s two most important aims are presenting the art of the two last decades in the context of the post-war avant-garde and conceptual art as well as clarifying the rationale of creating art by highlighting its cognitive and ethical value and its relationship with everyday reality. All the projects will be undertaken by the Museum with diverse audiences in mind. The publications produced will provide information bringing closer the origin and significance of the works and events presented and placing them in contexts. The institution considers it an important challenge to reduce prejudice against very recent art.
