Literatura polska w świecie. Światowe konteksty twórczości polskich Noblistów.

Literatura polska w świecie jest cykliczną międzynarodową konferencją adresowaną do polskich i zagranicznych badaczy literatury polskiej. Centrum zagadnień konferencyjnych stanowi światowość literatury polskiej, którą rozumiemy na trzy sposoby: jako obecność literatury w przestrzeni światowej republiki literackiej, jako recepcja w lokalnych, peryferyjnych światach literatur międzynarodowych oraz jako twórczość uprawianą w języku polskim poza granicami naszego kraju. W latach 2005-2025 odbyło się dziewięć konferencji. Udział wzięło w nich ponad 120 badaczy świato-wych kontekstów literatury polskiej, w tym 60 z zagranicznych ośrodków polonistycznych. Dorobek dziewięciu dotychczasowych konferencji został opublikowany w pokonferencyjnych tomach i częściowo w półroczniku polonistów krajowych i zagranicznych „Postscriptum Polonistyczne". Zasadniczym przedmiotem konferencyjnych wystąpień proponujemy uczynić tym razem światową recepcję twórczości polskich laureatów Literackiej Nagrody Nobla. Obszarem zainteresowania będą zatem losy i dzieje literatury polskich Noblistów widziane jako sposoby przyjęcia i obecności tej literatury poza publicznością macierzystą - w światowej republice literackiej (P. Casanova) i kanonie literatury światowej, jak również w międzynarodowych lokalnych czy też peryferyjnych mikroświatach literatury. Istotnym obiektem badawczych dociekań jest w tym przypadku reakcja odbiorcza za granicą związana bezpośrednio z faktem przyznania naszym pisarzom Nagrody. Interesują nas jednak również wcześniejsze i dalsze dzieje światowej recepcji tej literatury oraz jej aktualna sytuacja w obiegu zagranicznym. Dorobek polskich Noblistów traktujemy w tym przypadku jako specyficzną literacką konfigurację, dla której wyznacznikiem jest uhonorowanie twórczości, aczkolwiek może ona funkcjonować po prostu jako osobliwe pars pro toto literatury polskiej. Badania nad recepcją mogą dotyczyć rezonansu odbiorczego konfiguracji in gremio (dorobku całej wielkiej piątki), jak również recepcji wyselekcjonowanych jej fragmentów (np. twórczość Sienkiewicza, trylogia) i wybranych dzieł (np. Quo vadis, Ziemia obiecana), niezależnie od tego, czy są nagrodzone bezpośrednio. Recepcja to skomplikowany rezonans, który realizuje się jako różnorodne sposoby przyjęcia literatury przez czytelników i jej obecności w literackim obiegu. Pragniemy, aby podejmowane zagadnienia dotyczyły sposobów i sytuacji przyjmowania oraz obecności dzieł naszych Laureatów, które realizują się i manifestują w różnych obszarach tekstu i aparatu literackiego komunikowania w obiegu zagranicznym. W zależności od sytuowania się badanych fenomenów w diapazonie rozlicznych możliwości rezonowania (akceptacja, sukces, popularność, uzna-nie, odrzucenie, porażka, krach, nieobecność, odbiorcze désintéressement), badawcze skupienie uwagi będzie koncentrować się na takich między innymi problemach, jak: adaptacja tekstu i zagadnienia przekładu, włączenie się literatury przyjmowanej do recypującego polisystemu literackiego, uzupełnianie miejsc pustych w polisystemie, transfery, miejsce literatury przyjmowanej w lokalnych kanonach literatury światowej i innych formach uznania (antologie, nagrody literackie), relacje pomiędzy literaturą polską a innymi literaturami zagranicznymi funkcjonującymi w lokalnym obiegu literackim, wpływ na literaturę przyjmującą, domestykacja, obecność w metakomunikacji literackiej i pozaliterackiej (adaptacje semiotyczne, teksty w życiu publicznym, sytuacja literatury jako książki) itd. W przypadku obecności polskich pisarzy w światowej republice literackiej i w kanonie literatury świato-wej rekonstrukcje rezonansu odbiorczego będą brały pod uwagę także charakterystyczne dla nich zjawiska konkurencyjności czy dążenia do konsekracji. Istotne są aspekty komparatystyczne, czyli sytuacja literatury polskich Noblistów w obszarze różnych mechanizmów funkcjonowania literatury światowej: udział i miejsce w kanonach, relacje pomiędzy nagrodzoną literaturą polską i zagraniczną, obecność i nieobecność w świecie znaczących wyróżnień, nagród, rankingów, list topowych, promocji. To wszystko także, co jako elementy recepcji, jest związane z Literacką Nagrodą Nobla jako instytucją literacką. Z zagadnieniem obecności polskiej literatury na światowym rynku wiąże się wreszcie atrakcyjny z perspektywy Noblowskiego wyróżnienia wątek badawczy, który można określić jako zagraniczne, konfrontacyjne związki i relacje pomiędzy nagrodzonymi Noblistami, a różnego rodzaju „rywalami" - tymi, którzy rywalizowali bądź rywalizują jako światowi pretendenci do Nagrody Nobla, czy też tymi, których obecność, na przykład na czytelniczym rynku hegemona lub lokalnych mikroświatów, jest konkurencyjna w konfiguracjach odbiorczych, w których biorą udział polscy laureaci Nagrody. To jeszcze inaczej widziani „nobliści bez Nobla" (np. Stanisław Lem, Tadeusz Różewicz, Zbigniew Herbert), których światowa recepcja warta jest odnotowania analitycznego jako forma wyróżnienia i nobilitacji. Komitet Naukowy Konferencji: Prof. Andrea de Carlo Dr hab. Romuald Cudak (przewodniczący) Prof. dr hab. Adam Dziadek Prof. Margreta Grigorova Prof. Anna Małgorzata Packalén Parkman, Dr hab. Żaneta Nalewajk Prof. dr hab. Jolanta Pasterska Prof. dr hab. Dariusz Pawelec Dr Wioletta Hajduk-Gawron Dr Agnieszka Tambor Prof. Lidia Tanuszewska Prof. Li Yinan Komitet Organizacyjny Konferencji: Prof. dr hab. Jolanta Tambor Dr Wioletta Hajduk-Gawron (przewodnicząca) Dr Anna Gawryś-Mazurkiewicz Dr Tomasz Gęsina Mgr Katarzyna Gryncewicz Mgr Magdalena Nowak

Literatura polska w świecie jest cykliczną międzynarodową konferencją adresowaną do polskich i zagranicznych badaczy literatury polskiej. Centrum zagadnień konferencyjnych stanowi światowość literatury polskiej, którą rozumiemy na trzy sposoby: jako obecność literatury w przestrzeni światowej republiki literackiej, jako recepcja w lokalnych, peryferyjnych światach literatur międzynarodowych oraz jako twórczość uprawianą w języku polskim poza granicami naszego kraju. W latach 2005-2025 odbyło się dziewięć konferencji. Udział wzięło w nich ponad 120 badaczy świato-wych kontekstów literatury polskiej, w tym 60 z zagranicznych ośrodków polonistycznych. Dorobek dziewięciu dotychczasowych konferencji został opublikowany w pokonferencyjnych tomach i częściowo w półroczniku polonistów krajowych i zagranicznych „Postscriptum Polonistyczne". Zasadniczym przedmiotem konferencyjnych wystąpień proponujemy uczynić tym razem światową recepcję twórczości polskich laureatów Literackiej Nagrody Nobla....