Seminarium afrykanistyczne: Fotografia jako narzędzie oporu i pamięci w Afryce Subsaharyjskiej

Podczas lutowego Seminarium Afrykanistycznego prof. Aneta Pawłowska, dyrektorka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego, zaprezentuje wystąpienie zostanie poświęcone tematowi: "Obrazy i tożsamości: Fotografia jako narzędzie oporu i pamięci w Afryce Subsaharyjskiej". Oto streszczenie referatu: Wykład poświęcony będzie fotografii afrykańskiej jako medium oporu i pamięci w kontekście kolonializmu, apartheidu i postkolonialnych negocjacji tożsamości. Punktem wyjścia jest fotografia kolonialna i etnograficzna - narzędzie władzy wizualnej, służące klasyfikacji, uprzedmiotowieniu i kontroli „Innego". Dalsza część koncentruje się na przejęciu medium przez afrykańskich fotografów, zwłaszcza w RPA w okresie apartheidu. Omówione zostaną prace związane z pismem Drum, kolektywu Afrapix oraz Santu Mofokenga - jako formy kontrarchiwum, wizualnego oporu i świadectwa opresji. Szczególna uwaga zostanie poświęcona praktyce Mofokenga, która poprzez nieostrość, zawieszenie czasu i odniesienia duchowe krytykuje przemoc realistycznego „wiedzenia" i otwiera fotografię na rejestrowanie traumy, pamięci i niematerialnej obecności. Ważnym wątkiem jest także prywatne archiwum portretowe w projekcie autorstwa Mofokenga The Black Photo Album / Look at Me (1890-1950), ukazującym cichy opór, autoinscenizację i negocjowanie godności oraz podmiotowości poza oficjalnymi narracjami. Wykład zakończy refleksja nad współczesną fotografią afrykańską (m.in. Zanele Muholi, Pieter Hugo, Andrew Putter), która łączy dokument z performansem, krytykuje stereotypy i rewiduje kolonialne archiwa wizualne w perspektywie płci, rasy i polityki widzialności. Fotografia jawi się tu nie tylko jako zapis historii, lecz jako aktywny sposób konstruowania pamięci kulturowej i indywidualnej oraz narzędzie walki o miejsce w polu widzialności. Badania zrealizowano w ramach programu Inicjatywa Doskonałości - Uczelnia Badawcza Uniwersytetu Łódzkiego (IDUB UŁ 2024), grant nr 1/IGB/2025 „Egodokumentalne metody i praktyki badawcze w podejściu interdyscyplinarnym".

Podczas lutowego Seminarium Afrykanistycznego prof. Aneta Pawłowska, dyrektorka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Łódzkiego, zaprezentuje wystąpienie zostanie poświęcone tematowi: "Obrazy i tożsamości: Fotografia jako narzędzie oporu i pamięci w Afryce Subsaharyjskiej". Oto streszczenie referatu: Wykład poświęcony będzie fotografii afrykańskiej jako medium oporu i pamięci w kontekście kolonializmu, apartheidu i postkolonialnych negocjacji tożsamości. Punktem wyjścia jest fotografia kolonialna i etnograficzna - narzędzie władzy wizualnej, służące klasyfikacji, uprzedmiotowieniu i kontroli „Innego". Dalsza część koncentruje się na przejęciu medium przez afrykańskich fotografów, zwłaszcza w RPA w okresie apartheidu. Omówione zostaną prace związane z pismem Drum, kolektywu Afrapix oraz Santu Mofokenga - jako formy kontrarchiwum, wizualnego oporu i świadectwa opresji. Szczególna uwaga zostanie poświęcona praktyce Mofokenga, która poprzez nieostrość, zawieszenie czasu i odniesienia du...