Konferencja naukowa „Dzisiejszy XIX wiek: Przestrzenie dziewiętnastowieczności"

Zapraszamy do udziału w drugiej ogólnopolskiej konferencji naukowej „Dzisiejszy XIX wiek: Przestrzenie dziewiętnastowieczności", organizowanej przez Zakład Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski oraz Zakład Historii Literatury Romantyzmu Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Konferencja odbędzie się we Wrocławiu w dniach 26-28 listopada 2026 roku. Zgłoszenia referatów przyjmujemy do 30.09.2026 poprzez formularz: https://forms.office.com/e/01euke3Zvb W razie pytań zapraszamy do kontaktu: [email protected] O KONFERENCJI Celem naszych spotkań jest stworzenie przestrzeni do dyskusji nad współczesnym postrzeganiem XIX wieku, jego literatury i kultury. Proponujemy podjęcie próby opisania jego dziedzictwa z perspektywy nowych metod badawczych, aktualnych potrzeb edukacji polonistycznej, dzisiejszych kontynuacji dziewiętnastowiecznych wątków oraz kontrowersji, jakie w dyskursie publicznym wzbudza niekiedy treść utworów pochodzących z tego stulecia. Zadajemy pytanie, czy w obecnej dobie XIX wiek wciąż jest widziany jako „wielkie stulecie Polaków" (Alina Witkowska), czy też nośniejsze stały się obecnie inne tradycje. A może przestało to po prostu mieć znaczenie? W tym roku chcielibyśmy, aby głównym obszarem naszych naukowych rozważań była przestrzeń. Od kilkudziesięciu lat obserwujemy intensyfikację badań lokujących się w ramach zwrotu przestrzennego oraz zwrotu topograficznego. W polskim literaturoznawstwie punktem odniesienia pozostają badania Elżbiety Rybickiej, stale uzupełniane o nowe perspektywy, aktualizacje i narzędzia. Jednym z kierunków owego uzupełnienia staje się kategoria regionalności, postrzegana w kontekstach geograficznym, społecznym, historycznym, kulturowym, a także literaturoznawczym, zazwyczaj traktowana interdyscyplinarnie. Jej przywoływanie w badaniach rodzi potrzebę zdefiniowania na nowo pewnych pojęć - takich jak „pogranicze" bądź „palimpsest" - i odniesienia ich na nowo do klasycznych dzieł literackich i tekstów kultury, zjawisk historycznych oraz procesów. Proponujemy wspólne rozważania nad tym, w jaki sposób literatura i kultura XIX wieku podchodzą do kategorii przestrzeni i jak prezentują się w świetle nowej humanistyki. Zachęcamy do odczytania dziewiętnastowiecznych tekstów z uwzględnieniem ich życia w obiegu kulturowym oraz kontekstu geograficznego, w którym powstawały. Przedmiotem naszych studiów będą zarówno źródła z epoki, jak i późniejsze, inspirowane dziewiętnastowieczną przestrzenią. Chcemy spojrzeć na XIX stulecie przez pryzmat kategorii dziewiętnastowieczności, która podkreśla jego długie trwanie, postrzega jako jedną formację kulturową i obejmuje czas od 1795 do 1918 roku. Zapraszamy do udziału w konferencji osoby zajmujące się badaniami z zakresu literaturoznawstwa, polonistyki, etnologii i antropologii kulturowej, nauk o kulturze i religii, językoznawstwa, historii, filozofii, nauk o sztuce, nauk socjologicznych, pedagogiki, psychologii oraz innych dziedzin humanistyki i nauk społecznych, zainteresowane kulturą XIX wieku. Zachęcamy do podjęcia kwestii takich, jak: • Zastosowanie współczesnych metod badawczych lokujących się w ramach szeroko rozumianej przestrzeni, tj. zwłaszcza geopoetyki, geografii humanistycznej, literaturoznawstwa architektonicznego, nowego regionalizmu do lektury tekstów dziewiętnastowiecznych, z możliwym odniesieniem także do innych współczesnych metod, takich jak ekokrytyka, animal studies czy gender studies; • Refleksja nad zwrotami topograficznym oraz przestrzennym w kontekście nowych odczytań oraz reinterpretacji tekstów dziewiętnastowiecznych; • Problem aktualizacji i przesunięć w stosunku do dawnego - dziewiętnastowiecznego - rozumienia regionu, etnosu, lokalności; • Obecność dziewiętnastowiecznych motywów topograficznych w mediach innych niż literatura (np. filmy, seriale, gry, komiksy); • Wielkie problemy i dylematy literatury dziewiętnastowiecznej we współczesnej kulturze i literaturze, kontynuacje, stałość paradygmatów XIX-wiecznych w kontekście przestrzennym (urbanizacja, rozwój społeczeństwa w ramach miejsca, przestrzenne opozycje, aksjologia przestrzeni, pojęcie „osadnika"); • Problematyka pogranicza w wieku XIX i dziś: aktualizacje, wielokulturowość, wieloznaczność; • Transponowanie dziewiętnastowiecznych przestrzeni - wówczas nazwanych, skonstruowanych lub opisanych - do utworów późniejszych wraz z ewentualną modyfikacją znaczeń. Jesteśmy otwarci także na inne zagadnienia związane z tematyką konferencji. Do połowy października zostaną rozesłane informacje o kwalifikacji proponowanych tematów. Po konferencji planowana jest publikacja zgłoszonych tekstów w czasopiśmie punktowanym. Opłata konferencyjna wynosi 350 zł. Wpłaty zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów materiałów konferencyjnych, przerw kawowych i obiadowych. Nie zapewniamy noclegów. Komitet naukowy: dr hab. Justyna Bajda, prof. UWr dr hab. Ewa Grzęda, prof. UWr dr Fryderyk Nguyen dr Anna Pigoń Komitet organizacyjny: prof. dr hab. Krzysztof Biliński lic. Olimpia Goldmann prof. dr hab. Dorota Kurek-Heck dr hab. Agnieszka Kuniczuk, prof. UWr dr Elżbieta Lubczyńska-Jeziorna prof. dr hab. Małgorzata Łoboz mgr Natalia Miksiewicz-Bryll mgr Adrianna Trojan-Homoncik

Zapraszamy do udziału w drugiej ogólnopolskiej konferencji naukowej „Dzisiejszy XIX wiek: Przestrzenie dziewiętnastowieczności", organizowanej przez Zakład Historii Literatury Pozytywizmu i Młodej Polski oraz Zakład Historii Literatury Romantyzmu Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Konferencja odbędzie się we Wrocławiu w dniach 26-28 listopada 2026 roku. Zgłoszenia referatów przyjmujemy do 30.09.2026 poprzez formularz: https://forms.office.com/e/01euke3Zvb W razie pytań zapraszamy do kontaktu: [email protected] O KONFERENCJI Celem naszych spotkań jest stworzenie przestrzeni do dyskusji nad współczesnym postrzeganiem XIX wieku, jego literatury i kultury. Proponujemy podjęcie próby opisania jego dziedzictwa z perspektywy nowych metod badawczych, aktualnych potrzeb edukacji polonistycznej, dzisiejszych kontynuacji dziewiętnastowiecznych wątków oraz kontrowersji, jakie w dyskursie publicznym wzbudza niekiedy treść utworów pochodzących z tego stulecia. Zadaj...